Şeffaf plaklar, dişlerin üzerine oturan ince ve şeffaf plastik plaklardır. Tel ve braket gibi bir ortodontik araçtır ve dişleri adım adım hareket ettirir. Bu sayfada yöntemin nasıl işlediğini, kimler için düşünülebileceğini ve sınırlarını anlattık.
Bu bilgiler hekim muayenesinin ve tanının yerine geçmez. Muayene sonrasında tanı ve tedavi planı değişebilir.
Şeffaf plak nedir?
Plaklar ağzınızın ölçüsüne göre üretilir. Dişlerin tedavi sonundaki konumu bilgisayar ortamında üç boyutlu olarak planlanır. Plaklar bu plana göre bir seri halinde hazırlanır.
Her plak dişlere hafif bir baskı uygular. Türk Ortodonti Derneği’nin bilgilendirme formuna göre her plak yaklaşık 0,1 ile 0,2 milimetrelik diş hareketi sağlar. Dişleriniz ne kadar çapraşıksa o kadar çok plak gerekir.
Kimler için uygun olabilir?
Karar muayenede verilir. Aşağıdakiler yalnız genel bilgidir.
Türk Ortodonti Derneği şeffaf plağı hafif ortodontik bozukluklarda kullanılabilen bir yöntem olarak tanıtıyor. Aktif tedaviden sonra elde edilen konumu korumak için de kullanılabilir. Dernek aynı sayfada yöntemin her bozukluk için uygun olmadığını belirtiyor.
Amerikan Ortodontistler Derneği (AAO) ağır kapanış bozukluklarında, belirgin diş dönmelerinde ve büyük diş aralıklarında sonucun daha az öngörülebilir olabileceğini yazıyor. Bu durumlarda sabit tellerin daha fazla hassasiyet verebileceğini de ekliyor.
Şiddetli açık kapanış, şiddetli ileri itim, karışık dişlenme ve dar çene gibi durumlarda plak tedavisine ek uygulamalar gerekebilir. Bunlar arasında ataşmanlar, elastikler, minivida gibi geçici ankraj araçları ve kısmi sabit tel sayılabilir. Dişlerin görünen boyunun çok kısa olması, şekillerinin alışılmışın dışında olması ya da diş eksikliği plağın dişe tutunmasını etkileyebilir.
Şeffaf plak yetişkinlerde ve gençlerde uygulanabilir. Değerlendirmede dişlerinizin ve çenelerinizin durumu esas alınır.
Şeffaf plak size uygun görülmezse sabit diş teli ya da lingual braket gibi seçenekler konuşulur. Genel bilgi için ortodonti sayfamıza bakabilirsiniz.
Süreç nasıl işler?
- Muayene. Ağız ve diş muayenesi yapılır, gerekli röntgenler ve fotoğraflar alınır, sağlık öykünüz sorulur. Çürük ya da diş eti hastalığı varsa önce bunların tedavisi planlanır.
- Dijital ölçü. Ağız içi tarayıcıyla dişleriniz üç boyutlu taranır. Geleneksel ölçü maddesi gerekmez.
- Plan. Tedavi planını ortodonti uzmanı hazırlar. Dijital program bu planı görselleştirir. Dişlerinizin tedavi sonundaki tahmini konumu size gösterilir. Bu bir öngörüdür, sonuç kişiden kişiye değişir.
- Üretim ve teslim. Plan onaylandıktan sonra plaklar hazırlanır. Hazırlık birkaç hafta sürebilir. Teslim randevusunda gerekirse bazı dişlere ataşman yapıştırılır. Ataşman, dişle aynı renkte küçük bir kompozit çıkıntıdır ve plağın tutunmasını kolaylaştırır. Tedavi bitince çıkarılır.
- Plak değişimi. Sıralı plakları genellikle birer ila ikişer hafta kullanırsınız. Süreyi ortodontistiniz belirler.
- Kontroller. Planlı kontrollerde dişlerin plana uyup uymadığına bakılır. Aralığı ortodontistiniz belirler.
- Bitiş. Tedavi bitince dişlerin yeni konumunda kalması için pekiştirme apareyi gerekir. Genellikle geceleri takılır. Süreyi ortodontist söyler. Dişlerin konumunun ömür boyu aynı kalacağı kesin değildir.
Günlük kullanım
Plaklar günde 20 ile 22 saat takılır. Türk Ortodonti Derneği ve AAO aynı aralığı veriyor. Yemek sırasında çıkarılır ve kutusunda saklanır. Peçeteye sarılmaz, cebe konmaz.
Plak takılıyken su dışında içecek önerilmez. Şekerli, gazlı ve asitli içecekler dişlerde lekelenmeye ve çürüğe yol açabilir. Yemekten sonra dişleri fırçalayıp plakları öyle takmak gerekir.
Ortodontistinize haber vermeden plağa bir günden uzun ara vermeyin. Plağınızı kaybederseniz ortodontistinize haber verin. Hangi plağı kullanacağınıza hekiminiz karar verir.
Mevcut seriyi bitirdiniz ve yeni plaklar henüz teslim edilmediyse de ortodontistinizle görüşün. Bu durumda hekiminiz son plağı kullanmaya devam etmenizi söyleyebilir.
Bakım
Dişler günde iki ila üç kez fırçalanır. Plakların temizliği ortodontistinizin anlattığı şekilde yapılır. Plakları çok sıcak suyla yıkamayın, biçimleri bozulabilir.
Olası durumlar ve sınırlamalar
İlk takılan plakta ve her yeni plağın ilk günlerinde dişlerde hafif sızı olabilir. Sonraki plaklarda bu his genellikle azalır.
Konuşma ilk günlerde değişebilir. Türk Ortodonti Derneği’ne göre bu durum düzenli kullanımla çoğunlukla bir ila iki hafta içinde düzelir.
Plağın kenarı dil, yanak ya da dudağı tahriş edebilir. Bu durumda ortodontistinize haber verin, kenar cilalanabilir. Ataşmanlar düşebilir ve yenilenmesi gerekebilir.
Dişlerin arasında yer açmak için bazı durumlarda yan yüzeylerden mine sınırları içinde çok az aşındırma gerekebilir. Bunu tedaviden önce ortodontistinizle konuşabilirsiniz.
Fırçalama ve diş ipi yetersizse beyaz lekeler, çürük ve diş eti sorunları oluşabilir. Plağın malzemesine karşı nadiren alerji görülür. Şüpheniz varsa plağı çıkarıp ortodontistinize başvurun.
Plakları önerilen süreden az takmak, kontrolleri kaçırmak ya da düzensiz kullanmak tedavi süresini uzatabilir ve beklenen sonucu etkileyebilir.
Tedavi ne kadar sürer?
Süre plak sayısına ve diş hareketinin miktarına bağlıdır. Planlama sırasında tahmini süre paylaşılır. Gerçek süre dişlerin plaklara verdiği yanıta ve kullanım düzeninize göre değişir.
Altunizade ve Üsküdar’da şeffaf plak
Şeffaf plak tedavisini Klinik 29’da ortodonti uzmanı Dr. Dt. Pınar Demir Türkoğlu planlar. Klinik, Üsküdar’ın Altunizade semtinde, Ord. Prof. Dr. Fahrettin Kerim Gökay Cd. No:29’dadır.
Randevu için 0216 474 47 40 numaralı telefonu arayabilir ya da internet sitemizdeki formu kullanabilirsiniz. Pazartesi’den Cuma’ya 09:00 ile 19:00, Cumartesi 09:00 ile 16:00 açığız. Pazar günü kapalıyız.
Metro, Metrobüs ve otobüsle nasıl geleceğinizi Altunizade’de Klinik 29: ulaşım sayfasında bulabilirsiniz.
Kaynaklar
- Türk Ortodonti Derneği, Şeffaf Plak Tedavisi İçin Genel Bilgilendirme Formu (2024): tod.org.tr
- Türk Ortodonti Derneği, Ortodontik Tedaviler İçin Genel Bilgilendirme (2024): tod.org.tr
- Türk Ortodonti Derneği, Ortodontide kullanılan aygıtlar nelerdir: tod.org.tr
- American Association of Orthodontists, Clear Aligner Therapy: aaoinfo.org
Son güncelleme: 25 Ekim 2026
Şeffaf Plak Tedavisi ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular
Hafif ortodontik bozukluklarda ya da tedavi sonrası konumu korumak için düşünülebilir. Ağır kapanış bozukluklarında ek uygulama gerekebilir ya da sabit tel daha uygun olabilir. Karar ortodonti uzmanının muayenesinden sonra verilir.
Günde 20 ile 22 saat takılır. Yemek yerken, su dışında bir şey içerken ve dişleri fırçalarken çıkarılır. Kullanım süresi azalırsa dişler planlandığı gibi hareket etmeyebilir.
Yemek sırasında plaklar çıkarılır ve kutusunda saklanır. Plak takılıyken su dışında içecek önerilmez. Şekerli ve asitli içecekler dişlerde leke ve çürük riskini artırır.
Süre kişiden kişiye değişir. Plak sayısı, diş hareketinin miktarı ve plakları ne kadar düzenli kullandığınız süreyi belirler. Tahmini süre planlama aşamasında paylaşılır.
Dişler yeni konumlarından kayabilir. Bu yüzden tedavi sonunda pekiştirme apareyi önerilir. Genellikle geceleri takılır ve süresini ortodontistiniz belirler.
