Ortodonti Nedir? Hangi Tedavi Yöntemlerini Kapsar?

Ortodonti, diş-çene-yüz bölgesini ilgilendiren bozuklukların oluşmasını önlemek; mevcut bozuklukların ilerlemesini durdurmak ve tedavi etmek; bununla birlikte iyi bir estetik ve fonksiyon (ısırma, çiğneme, konuşma, gülme) sağlamayı hedefleyen bilim dalıdır. Bu konularda uzmanlaşmış diş hekimine ortodontist denilmektedir.

Ortodontik Bozukluklar Neden Oluşur?

Koruyucu Hekimlikten Yararlanmama

Koruyucu hekimliğin hastalara sunduğu olanaklardan yararlanılmamış olabilir; mesela süt dişlerindeki çürükler “nasıl olsa değişecek” mantığıyla tedavi edilmemiş, zamanından önce dişler çekilmiş, flourlama ve fissür koruyucu uygulamaları göz ardı edilmiş olabilir. Bu durum ilerleyen dönemlerde ortodonti açısından sorun oluşturabilir.

Genetik Faktörler

Özellikle iskeletsel bozukluğu olan bireylerde soy geçmişte benzer bir anomalinin olup olmadığı önemlidir. Kalıtımsal diş eksiklikleri, dar üst çene, çapraşıklık problemleri de kalıtımsal olarak çocuğa geçebilmektedir. Bu durumda ortodontik sorunların ortaya çıkması kaçınılmaz olmaktadır. Yapılması gereken ise; çocuğu süt dişlenme döneminden başlayarak düzenli diş hekimi kontrolüne götürmektir.

Kulak-Burun-Boğaz Problemleri

(Bademcik iltihabı, burun ve geniz eti varlığı; sürekli ağız solunumu gibi) çene kemiklerinin şekillenmesinde engel oluşturabilir ve diş sürme bozuklukları yaratabilirler.

Kötü Alışkanlıklar

Parmak emme, uzun süre yalancı emzik veya biberon kullanma, dil emme, dudak emme, kalem ısırma gibi kötü alışkanlıklar da diş ve çene yapılarında ortodontik bozukluklara neden olabilmektedir.

Travmalar ve Diş Gıcırdatma

Diş gıcırdatma veya düşme, çarpma gibi travmalar nedeniyle olabilmektedir.

Kas Bozuklukları

Bazı kas bozuklukları da ortodontik problemlere neden olabilir.

Neden Ortodontik Tedaviye İhtiyaç Duyarız?

Çapraşık ve kötü konumlanmış dişler, ne kadar fırçalanırsa fırçalansın, tam olarak temizlenmesi zordur. Mutlaka diş aralarında gıda artığı kalır ve bu nedenle genellikle diş aralarında çürükler ve diş eti hastalıklarına yakalanma riski yüksektir. Bu tarz durumlar ortodonti tedavisini gerekli kılabilir.

Ayrıca kapanış bozuklukları, çene kaslarında daha fazla baskıya neden olarak; temporomandibular eklem problemlerine ve böylece baş ağrısına, sırtta ve omuzda ağrıya neden olabilirler. Çapraşık dişler, estetik olarak istenmeyen bir görünüme sebep olurlar. Bu nedenle gülerken ağzın kapatılması çok karşılaşılan bir sonuçtur.

Çenelerde meydana gelen gelişimsel ve doğumsal problemlerde yüz estetiği çok fazla etkilenir ve hastalarda psikolojik problemlere neden olabilir. Ayrıca bu tür malokluzyonlu bireyler ağızlarını tam olarak kapatamayıp ısırma, çiğneme, solunum problemleri yaşarlar. Bu problemler vücudun çeşitli bölgelerinde (mide, kalp… vb.) pek çok soruna yol açabilirler.

Ortodonti, ayrıca kulak-burun-boğaz uzmanları ile birlikte çalışarak hastanın burun solunumu yapabilmesine katkıda bulunabilmektedir. Plastik cerrahlar veya çene cerrahları ile de erişkin hastalardaki iskeletsel sorunların çözümünde, dudak-damak yarıklı bebeklerin ve çocukların tedavisinde ortak çalışmaktadır.

Temelde ortodontik tedavinin asıl hedefleri; çiğneme fonksiyonunun düzeltilmesi, konuşma fonksiyonunun düzeltilmesi, ağız hijyeninin daha iyi sağlanmasına yardımcı olunması, estetiğin sağlanması ve hastanın toplum içinde kendine olan güvenini artırarak psikolojik destek sağlamaktır.

Ortodontik tedavi ihtiyacınızı sadece diş hekimi veya ortodontist belirleyebilir. Kapsamlı medikal ve dental özgeçmişiniz, ağız ve diş muayenesi, çene modellerinizin oluşturulması ve özel bazı röntgen filmleri ve fotoğrafınızın çekilmesi gibi birçok tanı yöntemini içeren bir muayeneden sonra, ortodontik tedaviye ihtiyacınızın olup olmadığı ve yapılacak tedavinin türü belirlenebilir.

Özellikle geç kalınmaması gereken durumlar;

• Dengeli olmayan yüz ve çene yapısı
• Ağızdan solunum
• Parmak emme, tırnak yeme, yanak–dudak ısırma gibi kötü alışkanlıklar
• Uzun süre emzik ve biberon kullanma
• Çiğneme ve konuşmada zorlanma
• Aşırı ileride veya geride konumlanan çene yapıları
• Önde konumlanmış dişler (fırlak)
• Çapraşık, yanlış yerde konumlanmış dişler veya ağız içinde hiç yer almayan (gömük) dişler
• Süt dişlerin erken veya geç kayıpları

Diş Teli Nedir? (Sabit Ortodontik Tedavi)

Daimi dişler sürdükten sonra ortodontik tedavi artık dişlerin üzerine yapışan ve tedavi süresince çıkarılmayan braketler ve bu braketlerin içinden geçen tellerle yapılmaktadır. Bu sistem ortodonti pratiğinde en yaygın kullanılan tedavi yöntemidir. Teller dişlere kuvvet uygularlar. Böylece dişler kademeli olarak hareket ettirilerek düzgün konumlandırılmaları sağlanır. Tedavi birkaç ay ya da birkaç yıl sürebilir ve her ay ayarlamalar yapılarak dişlerdeki düzelmenin istenilen şekilde olması sağlanır. Günümüzde kullanılan braketler, daha hafif ve daha az metal içermektedir. Çocukları motive amacıyla çeşitli renklerde ve yetişkinler için şeffaf olarak üretilmektedir. Ayrıca lingual teknik olarak adlandırılan ve dişlerin damak ve dil tarafındaki yüzeylerine uygulanan braket sistemleri de vardır.

Lingual Tedavi (Ortodonti İçinde Estetik Seçenek)

Sabit tedavi yöntemlerinden biridir. Bu tedavide hastalar için en büyük avantaj, tedavide kullanılan dişlerin üzerine yapıştırılan sabit apareylerin dudak tarafında değil, dil tarafında olmasıdır. Böylelikle dişlerin üzerinde hiçbir şey gözükmez.

Oldukça estetik olan bu tedavi yönteminde tedavi süresi, vestibülden uygulanan sabit tedavilere göre biraz daha uzun sürmekte olup, hastaların karşılaştığı en büyük problem konuşma bozukluğudur. Apareyler dil tarafında olduğundan, sesler çıkarken bu apareylere çarparak çıkacağı için “t”, “s”, “d” gibi bazı harflerin fonasyonu çok güç olacaktır. Ayrıca dil ucunda hafif tahrişler de olabilmektedir. Hastaların bunlara alışması 6 aylık bir süreyi kapsayabilmektedir. Bu yöntem diğerlerine göre biraz daha pahalıdır.

Diş Teli Nasıl Takılır?

Diş teli özel yapıştırıcı maddelerle öncelikle kare olan braketler dişlere yapıştırılır ve braketlerin ortasından da dişlere kuvvet uygulayacak olan tel geçirilir. Teller braketlere özel lastiklerle veya ince tellerle bağlanır. Bu işlem kesinlikle ağrılı değildir; işlem sırasında hasta herhangi bir ağrı duymaz.

Diş Teli Ne İşe Yarar?

Ortodontik tedavide alt ve üst dişlerdeki çapraşıklıkların ve çenelerin birbiriyle olan kapanış problemlerinin düzeltilmesini sağlar. Bu nedenle ortodonti uygulamalarının temel işlevi hem estetik hem fonksiyonel iyileşmedir.

Diş Teli Tedavisi Ne Kadar Sürer?

Bu durum vakadan vakaya değişmektedir; net bir tedavi süresi vermek doğru olmaz.

Diş Teli Tedavisi Kaç Yaşında Yapılmalıdır?

Hastalarda tel tedavisine başlayabilmek için tüm daimi dişlerin sürmesini bekleriz; bu da ortalama 11–12 yaşlara denk gelmektedir.

Diş Teli Fiyatları 2025

Tedavi ücretleri yine vakadan vakaya değişmektedir. Tedavinin zorluğu ve süresi tedavi ücretlerini etkilemektedir. Bu konuda detaylı bilgi alabilmek için bir ortodonti uzmanına başvurmalısınız.

Diş Teli Dişleri Nasıl Hareket Ettirir?

Dişlerin üzerine yerleştirilen kare braketler ve onların ortasından geçen teller sayesinde hareket olur. Asıl hareketi teller yapar; braketler sadece telin kuvvetini dişe iletmeye yarar. Teller kendi şeklini dişe kazandırmaya çalışır; bunun için dişe bir kuvvet uygular.

Diş Teli Kaç Ayda Etkisini Gösterir?

Diş teli takıldığı andan itibaren etki göstermeye başlar. Öncelikle dişlerde seviyeleme yapılır. Seviyeleme işleminde çapraşıklıklar çözülmeye başladığı için hastalar tedavinin ilk ayından itibaren değişimi fark eder.

Diş Teli Takıldıktan Sonra Düzelme Süreci

Diş teli takıldıktan sonra ilk olarak seviyeleme işlemi olur ve çapraşıklıklar düzelmeye başlar. Bundan sonra kapanış problemlerinin çözümüne geçilir. Bu amaçla genelde lastikler kullanılır ve kapanış düzeldikten sonra final aşamasında son düzeltmeler yapılır ve tedavi biter.

Diş Teli Çıktıktan Sonra Ne Olur?

Diş teli çıktıktan sonra pekiştirme aşamasına geçilir. Pekiştirme aşamasında dişlerin iç tarafına ince sabit teller yerleştirilir. Bunun üzerine genelde sadece gece kullanmak üzere pekiştirme plakları verilir.

Diş Teli Sonrası Bozulma Nasıl Önlenir?

Pekiştirme aşamasındaki sabit teller ve plaklar düzenli kullanılırsa, kontroller aksatılmazsa ve eğer sürmeyen 20 yaş dişleri varsa bunların zamanında kontrolü ve gerekli olduğunda çekimi yapılırsa dişlerin tekrar bozulması önlenebilir.

Diş Teli Kullanılırken Yenmemesi Gereken Besinler

• Çok asitli içecekler (kola, fanta, gazoz vb.)
• Çok yapışkan ve şekerli gıdalar (sakız, lokum, karamel, jelibon vb.)
• Sert meyvelerin ısırılarak yenmesi (elma, armut, havuç vb.)
• Kabuklu kuruyemiş, cips gibi sert gıdalar

Diş Teli Çeşitleri Nelerdir?

• Metal braketler
• Seramik (şeffaf) braketler
• Lingual braketler (dil tarafından uygulanan sistemler)

Diş Teli Ağrı Yapar mı?

Braketler takıldıktan sonra birkaç gün rahatsızlık duymak normaldir. Dişlerde sızlama olabilir; teller dil ve dudakları tahriş edebilir. Çoğu rahatsızlık 1–2 hafta içinde geçer. Teller değişirken veya ayarlanırken de hafif ağrı olabilir.

Diş Telinin Zararı Var mıdır?

Diş teli dişlerin doğal yapısını koruyarak kapanışın ve dizilimin düzelmesini sağlar. Zararlı değil, aksine çok yararlı bir tedavidir.

Diş Teli Öncesi ve Sonrası Fark Yaratır mı?

Diş teli, çapraşıklıkları ve kapanış problemlerini düzelttiği için hem estetikte hem fonksiyonda; çiğneme, gülüş ve hatta solunum fonksiyonunda bile çok büyük fark yaratır. Bu nedenle ortodonti tedavileri sonuçları itibarıyla yüksek memnuniyet oranına sahiptir.

Merak edenler için –> Diş Teli Tedavisi

Diş Telini Hangi Doktor Yapar?

Diş teli tedavisini ortodonti uzmanı yapar. Ortodonti uzmanı, beş yıllık diş hekimliği eğitiminden sonra beş yıl daha uzmanlık eğitimi alır ve bu tedaviyi uygulayan hekimdir.

Şeffaf Diş Teli Ne Demek?

Şeffaf braketler seramik, porselen veya safir materyalden yapılır. Daha estetik olmaları için teller de beyaz teflon kaplamalı olabilir ve diş teli tedavisi daha estetik şekilde uygulanır.

Tıkla öğren –> invisalign

Devlet Hastanesinde Diş Teli Takılır mı?

Devlet hastanelerinde ve ağız diş sağlığı merkezlerinde ortodonti uzmanları bulunmaktadır. Genelde hareketli apareylerle öncül tedaviler yapılır. Sabit ortodontik tedaviler fakültelerde yapılır ancak yoğunluk nedeniyle tedavi için birkaç yıl sıra beklemek gerekebilir. Bazı durumlarda acil tedavi sırası verilebilir ancak bu bile çoğu zaman birkaç yılı bulabilir.

SGK Diş Teli Fiyatlarını Karşılar mı?

SGK genelde tedavi ücretini karşılar. Hastalara kullanılacak malzemelerin listesi verilir ve malzemeler hasta tarafından temin edilir; kurumdan kuruma uygulama değişebilir. Detaylı bilgi için ilgili devlet kurumuna başvurmak gerekir.

İlginizi çekebilir –> implant

Yazar:
Dr. Pınar TÜRKOĞLU
Ortodonti Uzmanı